11. DİLA I. Dönemin 1. Sınavı için Soru-Cevap Derlemesi

1.      Metin nedir, metinler hangi ana başlıklar altında incelenir? Açıklayınız.

 

Metin: Bir yazıyı biçim, anlatım ve noktalama özellikleriyle oluşturan kelimelerin meydana getirdiği bütünlüğe “metin” denir.

 

Metin Türleri: Öğretici metinler ve sanatsal metinler

 

2.      Aşağıdaki açıklamalar hangi kavramlarla ilgilidir? Karşılarına yazınız.

Anlatımda merak duygusunun uyanık tutulması.

Sürükleyicilik

İnandırmayı, aydınlatmayı, kendi görüşünü kabul ettirmeyi amaçlayan anlatım türü.

Kanıtlayıcı anlatım

Emredici anlatımda dilin işlevi.

Alıcıyı harekete geçirme işlevi

Dilin imgeye ve kurgulamaya dayalı metinlerdeki işlevi.

Sanatsal (poetik) işlev

Destan, masal, halk hikâyesi, hikâye ve roman gibi türlerin genel adı.

Anlatmaya bağlı metinler

 

3.      Aşağıdaki cümlelerde altı çizili sözcüklerde görülen ses olaylarını, adlarıyla eşleştiriniz.

1.

Evin dört yanı çitlerle çevriliydi.

 

A Ünlü türemesi

B Ünsüz benzeşmesi

C Ünlü düşmesi

D Ünsüz düşmesi

E Ünsüz türemesi

2.

Alçacıkbir erik ağacı görmüştüm.

3.

Etrafına gülücükler saçarak yürüyordu.

4.

Ders hakkında konuşmaktan sıkılırdı.

5.

Onunla her şeyi açıkça konuşmalısın.

 

1.

C

2.

D

3

A

4.

E

5.

B

                       

 

 

 

 

 

 

4.      Aşağıdaki edebî türlerden hangisinde "öğreticilik'' amacı yoktur?

A) Deneme              B) Biyografi              C) Makale            D)Öykü                   E) Eleştiri

 

5.      Betimleyici anlatım aşağıdaki edebî metinlerin hangisinde diğerlerine oranla daha az kullanılır?

A)Biyografi             B) Roman              C) Masal     D) Gezi                     E) Günlük

 

6.      Aşağıdaki edebî türlerden hangisinde dil ağırlıklı olarak göndergesel işlevde kullanılır?

A) Komedi      B) Masal                     C) Destan        D) Mesnevi     E) Otobiyografi

 

7.      Aşağıdakilerden hangisi sanatsal metinlerin belir­leyici özelliklerinden biri değildir?

A)   Dil ve üslubun estetik olması

B)  Anlatılanların heyecan uyandırması

C)  Olayların yeniden kurgulanması

D)  Kişi, zaman, yer, anlatıcı gibi öğelere yer verilmesi

E)   Nesnelliğe ve açıklayıcı anlatıma ağırlık verilmesi.

 

8.      Aşağıdakilerden hangisi göstermeye bağlı anla­tım türlerinin özelliklerinden değildir?

A)   Söyleşmeye bağlı anlatım türünün ağırlıklı olarak kullanılması

B)   Bir gerçeğin ortaya çıkarılıp okuyucuya bilgi ve­rilmesi

C)  Bir olayın göz önünde gerçekleşiyormuş gibi yan­sıtılması.

D)  Anlatımın karşılıklı konuşmalar üzerine oluşturul­ması

E)   Kişilerin jest, mimik ve davranışlarının parantez içinde belirtilmesi.

 

9.      Aşağıdaki edebî türlerin karşısına, metinlerin sınıflandırılmasında ait oldukları alanları yazınız.

Anı

Kişisel hayatı konu alan metinler

Roman

Anlatmaya bağlı metinler

Orta oyunu

Göstermeye bağlı metinler

Makale

Gazete çevresinde gelişen metinler

Gazel

Coşku ve heyecanı dile getiren metinler

 

10.  Aşağıdaki boşlukları uygun sözcüklerle doldurunuz. (10 puan)

  • Makale yazılarında ağırlıklı olarak açıklayıcı anlatım türüne yer verilir; dil göndergesel işlevde kullanılır.
  • İlaçların kullanma talimatlarında ve yemek tariflerinde emredici /açıklayıcı anlatım anlatıma başvurulur.
  • Anı metinlerinde kahraman anlatıcının bakış açısı vardır.
  • "Kitabınızın on sekizinci sayfasında bulunan soruları yanıtlayınız." cümlesinde dil alıcıyı harekete geçirme işlevinde kullanılmıştır.

 

11.  Aşağıdaki bilgiler doğru ise cümlenin başına D, yanlış ise Y yazınız. (10 puan)

Anı ile öykü biçim bakımından benzer, yazılış amacı bakımından farklıdır.

D

Olay çevresinde gerçekleşen metinlerde gerçekler olduğu gibi aktarılır.

Y

Öğretici metinlerde yazarın bakış açısı ve düşünceleri de bulunabilir.

D

Kurmaca metinlerde kanıtlayıcı anlatıma sıkça başvurulur.

Y

Gezi yazıları kişisel hayatı konu alan öğretici metinlerdir.

D

 

12.  Anlatmaya bağlı metin özelliği taşıyan edebî türlerden beş tanesini yazınız. (10 puan)

Öykü

roman

 

masal

destan

mesnevi

halk hikayesi

fabl

efsane

 

 

13.  Aşağıdaki cümlelerde verilen bilgiler hangi kavramları açıklamaktadır? Karşılarına yazınız.

Bir metinde, özellikle tiyatro metinlerinde bir kişinin kendi kendine konuşması

Monolog

Bir eserin ya da ifadenin nitelik bakımından benzerlerinden farklı ve üstün olma durumu

Özgünlük

Fuzuli'nin 16. yüzyılda Kanuni Sultan Süleyman'a yazdığı mektup.

Şikâyetname

Bundan sonra eline mikrofon alan herkesle röportaj yapmam artık.

Gereksiz sözcük kullanımı

Böyle ilginç konuları nasıl buluyor, nasıl renk katıyorsunuz?

Dolaylı tümleç eksikliği

 

14.  Aşağıdaki eserleri yazarlarıyla eşleştiriniz. (10 puan)

1.

Uçuş Günlüğü

A Tomris Uyar

B Refik Ahmet Altınay

C Oktay Akbal

D Nurullah Ataç

E Salah Birsel

2.

Kuşları Örtünmek

3.

Anılarda Görmek

4.

Kafkas Yollarında

5.

Günlerin Tortusu

 

1.

D

2.

E

3.

C

4.

B

5.

A

                       

 

 

 

 

 

 

15.  Aşağıda verilen çoktan seçmeli soruları cevaplayınız.

 

1.   Her gece iki üç film seyreden televizyon tutsakları neyse, bir günde bir roman bitiren otobüste, trende, yolda, yatakta okuyanlar da odur. Yığınla kitap oku­mak övgüye değer değil bence. Okuyup düşünmek, o yapıtı yeniden yaratmak önemli. Bu da bir emek, sabır ve planlı çalışma işi. Diyeceğim on beş günde ya da ayda bir roman bitirip tam bitirmek. Bu nedenle "Çok okuyun." diyenlere karşıyım.

Yukarıdaki metinde ağırlıklı olarak hangi anlatım türüne başvurulmuştur?

A)  Epik (destansı) anlatım

B)  Coşku ve heyecana bağlı anlatım

C)  Öyküleyici anlatım

D)  Tartışmacı anlatım

E)  Betimleyici anlatım

 

2.   Sevim : Sana anlatmam gereken şeyler var. Yusuf: Anlat, seni dinliyorum.

Sevim: Birkaç gün içinde buradan taşınıyorum. Semih: Nereye taşınıyorsun?

Yukarıdaki metin için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A)  Sanatsal metindir.

B)  Bir hikâyeden alınmış olabilir.

C)  Bir romandan alınmış olabilir.

D)  Bir tiyatro metninden alınmış olabilir.

E)  Bir denemeden alınmış olabilir.

 

3.  Aşağıdakilerden hangisi "gazete çevresinde gelişen metinler”den değildir?

A) Sohbet        B) Makale       C) Anı

D) Fıkra           E) Deneme

 

4.Bir yaz günüydü. Galiba temmuzdu. Teyzemin Kanlıca'da oturan kızı, küçük oğlu Ali ile beraber bize misafir gelmişti...

Yukarıdaki metin "metinlerin sınıflandırılması"na göre hangi özelliğe sahiptir?

A)  Sanat metinleri - olay çevresinde gelişen metinler - masal

B)  Öğretici metinler - kişisel hayatı konu alan metin­ler - biyografi

C)  Sanat metinleri - göstermeye bağlı metinler - dra­ma

D)  Öğretici metinler - kişisel hayatı konu alan metin­ler- anı

E)  Sanat metinleri - anlatmaya bağlı metinler - halk hikâyesi

 

5. Aşağıdakilerden hangisi öğretici metinlerin belir­leyici özelliklerinden biri değildir?

A)  Gerçeği değiştirmeden, olduğu gibi anlatır.

B)  Kurmacanın imkânlarından yararlanır.

C)  Bilgi vermeyi ve bilgiyi paylaşmayı amaçlar.

D)  Her okunduğunda farklı yorumları doğurmaz.

E)  Açıklayıcı anlatımdan yararlanılır.

 

"Söyleyecek o denli çok şeyim var ki Jean. Sayrılığı­ma aldırış etmemiştim hiç. Bana ilk söylediğinizi anlamıyordum, hani o zaman zaman içinizdekileri gerçek­leştirmeye vakit bulamadan yolda ezilmek korkusuna kapıldığınızı. Şimdi anlıyorum, çünkü benim de ortaya koyacak bir şeyim var.

6. Yukarıdaki metin aşağıdaki türlerin hangisinden alınmış olabilir?

A) Gezi                       B) Biyografi    C) Mektup      D) Mesnevi     E) Anı

 

16.  Aşağıdaki cümlelerde verilen bilgiler doğru ise cümle başına D, yanlış ise Y yazınız.

Dilekçe ve resmi mektuplarda dil göndergesel işlevde kullanılır.

D

Anı ve günlük türlerinde genellikle üçüncü tekil kişili anlatım vardır.

Y

Betimlemelere sıkça yer verdiği için gezi yazıları da sanat metni sayılır.

Y

Makale ile deneme türlerinin yazılış amaçları aynıdır.

Y

Sanat metinlerinde gerçekler olduğu gibi anlatılmaz, yeniden kurgulanır.

D

 

17.  Aşağıdaki tabloda verilen açıklamaların karşılığı olan kavramları yazınız.

Bilgi vermek, toplumsal konularda okuyucuyu yönlendirmek amacıyla yazılan metin türü.

Öğretici metin

Gerçekte olmadığı halde varmış gibi düşünülen, tasarlanan olayları anlatan metinler.

Kurmaca metin

Olayların dışarıdan görünen biçimiyle nesnel bir şekilde aktarıldığı bakış açısıdır.

Gözlemci bakış açısı

Zihinde tasarlanan ve gerçekleşmesi istenen düşsel ve hayali kurgulardır.

İmge

Anlatılmak istenenlerin sade, gösterişsiz ve süssüz ifadelerle anlatılmasıdır.

Yalınlık

 

18.  Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri doldurunuz.

  • Makale, fıkra ve deneme yazılarının ortak yönü öğretici metin olmalarıdır.
  • Anlatmaya bağlı edebî metinlerde genellikle öyküleyici ve betimleyici anlatım türlerinden yararlanılır.
  • "Yeni ayakkabın, kıyafetine çok yakışmış." cümlesinde dil heyecana bağlı işlevde kullanılmıştır.
  • Mektup türü öğretici metinlerin kişisel hayatı konu alan metinler grubunda yer alır.

 

19.  Göstermeye bağlı edebî metinlerin anlatım özelliklerini yazınız.

·         Göstermeye bağlı metinlerde söyleşmeye bağlı anlatım türünden yararlanılır.

·         Olaylar ve düşünceler kişilerin konuşmalarıyla takip edilebilir.

·         Dil sanatsal işlevde kullanılır.

 

20.  Aşağıdaki eserleri yazarlarıyla eşleştiriniz. (10 puan)

1.

Yeni Heloise

 

A Halide Edip Adıvar

B Goethe

C Reşat Nuri Güntekin

D J.J. Rousseau

E  Hüseyin Rahmi Gürpınar

2.

Mutallaka

3.

Genç Werther'in Acıları

4.

Handan

5.

Bir Kadın Düşmanı

 

1.

D

2.

E

3

B

4.

A

5.

C

                       

 

 

 

 

 

 

Dün akşam yine yüce çınarın altında Meçhul Filozofla buluştuk, insanlığın ilk ayırt edici belirtisinin ne oldu­ğunu sordum. Şu cevabı verdi: "Yeryüzünde insanlık, tebessümün ilk görünüşü ile başlamıştır, insanlardan önce, bu kara toprak üzerinde tebessümden eser gö­rülmezdi. Tebessüm insana özgüdür. Hiçbir hayvan tebessüm etmez, insanla hayvanın ayırt edici bir özel­liğidir, tebessüm."

21.  Parçada, aşağıdaki düşünceyi geliştirme yolların­dan özellikle hangisine başvurulmuştur?

A) Tanımlama                        B) Örnekleme             C) Somutlama

D) Karşılaştırma          E) Tanık gösterme

 

22.  Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri doldurunuz.

Birinci metinde dil sanatsal işlevde kullanılmıştır.

ikinci metinde açıklayıcı anlatım türünden yararlanılmıştır.

"Çocuklara, gençlere şiirler, hikâyeler, romanlar okutturun." cümlesinde dil alıcıyı harekete geçirme işlevinde kullanılmıştır.

"Sarı tenekeden bir tramvay arabası titreyerek, sarsılarak geçti." cümlesinde betimleyici anlatım türünden yararlanılmıştır.

Birinci metinde anlatıcının ilahi (tanrısal) bakış açısı vardır.

 

23.  Aşağıdaki cümlelerde verilen bilgiler hangi kavramlarla ilgilidir? Karşılarına yazınız.

Öğretici metinlerde anı, gezi, mektup, biyografi gibi türlerin ortak adı.

Kişisel hayatı konu alan metinler

Kişilerin karakter özelliklerinin anlatıldığı betimleme türü.

Ruhsal portre (karakter portesi)

Ele alınan konunun okuyucunun algılamasında değişiklik oluşturacak biçimde anla­tılması

Etkileyicilik

Birbirine akrabalık, arkadaşlık ya da fikir bağıyla yakınlığı olan kişilerin duygu ve düşüncelerini paylaştığı mektup türü.

Özel mektup

Günce, Uçuş Günlüğü, Avusturya Günlüğü gibi eserlerin yazarı.

Nurullah Ataç

 

24.  Aşağıdaki cümlelerde verilen bilgiler doğru ise cümle başına D, yanlış ise Y yazınız.

Fuzuli'nin Şikâyetname adlı eseri mektup türünde yazılmıştır.

D

Özel mektuplarda hitap sözcükleri sayfanın üst-orta kısmına yazılır.

Y

Özel mektupların giriş bölümünde hal hatır sorulur, selam edilir.

Y

Resmi kurumlar, kendilerine gelen dilekçeleri işleme koymak zorundadır.

D

iş mektuplarında dil ağırlıklı olarak alıcıyı harekete geçirme işlevinde kullanılır.

D

 

25.  Aşağıdaki cümlelerde bulunan anlatım bozukluklarının nedenlerini tespit ederek cümleler ile anlatım bozuk­luğu nedenlerini eşleştiriniz.

1.

Bütün gün bomboş evde oturdum, hiç çalışmadım.

A Sözcüğün yanlış anlam­da kullanılması

B Yüklem eksikliği

C Sözcüğün yanlış yerde kullanılması

D Birbiriyle karıştırılan sözcüklerin kullanılması

E Özne-yüklem uyuşmazlığı

2.

Bunca emeğine karşılık kimseye yaranamadı.

3.

Sen müşterilere, ben de muhasebe işlerine bakarım.

4.

Bu soruya yalnızca ben ve Ali doğru cevap vermişti.

5.

Onunla geçireceğim günleri şimdiden özlüyorum.

 

1.

C

2.

D

3

B

4.

E

5.

A

                       

 

 

 

 

 

 

Kayalar arasında dik ve dar (I) bir patikadan inince Kızılkeçili deresiyle karşılaştık, iki sırtın (II) birleştiği dar boğazdan  (III) kayadan kayaya atlayarak köpüren (IV) sular, kulakları tırmalayan (V) bir gürültü çıkarıyordu.

26.  Yukarıdaki parçada yer alan altı çizili sözcüklerden hangisi kendi anlamından tümüyle uzaklaşarak baş­ka bir durumu belirtmek üzere kullanılmıştır?

A) I     B) II     C) lll    D) IV   E) V

 

"Halide Edip Adıvar'ın Bütün Eserleri sersisinin ilki olarak yayımlanan Mor Salkımlı Ev, yazarın çocukluk günlerin­den 1918'e kadar olan hatıralarıdır. Eser yakın dönem Türk tarihiyle ilgili bilgiler de içeriyor. Eser sadeleştirilmemiş orijinal diliyle yayımlandığı için açıklamalar ve notlar­la sunuluyor."

"Evler hep ahşap ve iki katlı. Köhne çatılar, karşıdan kar­şıya birbirinin üzerine abanır gibi uzamış eski zaman sa­çakları... Ortada baştanbaşa uzanan bir aralık kalmış olmasa sokak, üstü kemerli, karanlık bir geçit olacak. İşte böyle bir yerden geçiyordu yolumuz."

27.  Yukarıdaki metinleri aşağıdaki ölçütlere göre değerlendiriniz.

 

I. Metin

II. Metin

Metnin Türü:

Öğretici Metin

Sanatsal Metin

Yazılma Amacı:

Bilgi vermek, öğretmek

Edebî ve estetik zevk veren güzellikleri anlatım yoluyla ortaya koyarak okuyucuda çeşitli duygulara ait çağrışımlar ve sezgiler oluşmasını sağlamak.

Metinde Başvurulan Anlatım Türü:

Açıklayıcı Anlatım

Betimleyici anlatım

Metinde Dilin Kullanıldığı İşlev:

Göndergesel işlev

Sanatsal İşlev

Anlatım Özelliği:

Konu nesnel bir tutumla anlatılmış.

Öznel bir anlatımlar duygu ve düşünceler dile getirilmiş.

 

28.  Olay çevresinde gelişen edebî metinleri sınıflandırınız.

Olay Çevresinde Gelişen Edebî Metinler

a.   Anlatmaya Bağlı Edebî Metinler: Destan, Masal, Halk Hikâyesi, Mesnevi, Manzum Hikâye, Hikâye, Ro­man

b. Göstermeye Bağlı Edebî Metinler

b.1. Geleneksel Türk Tiyatrosu: Karagöz, Meddah, Orta Oyunu, Köy Seyirlik Oyunları

b.2. Modern Türk Tiyatrosu: Trajedi, Komedi, Dram

 

29.  Dilin işlevlerinden beş tanesini yazıp kısaca açıklayınız.

A.     Dilin Göndergesel işlevi:Dilini nesnel bilgilerin anlatılması sırasında kazandığı işlevidir.

B.     Dilin Heyecana Bağlı işlevi:Duyguları ve sezgisel çağrışımları dile getiren metinlerde dil heyecana bağlı işlev­dedir.

C.     Dilin Alıcıyı Harekete Geçirme İşlevi:Okurda davranış değişikliği yaratmayı amaçlayan, okuyucunun bazı şey­leri yapmasını bazı şeyleri yapmamasını isteyen iletilerin olduğu metinlerde dil alıcıyı harekete geçirme işle­vinde kullanılır.

D.     Dilin Kanalı Kontrol İşlevi:iletişimin devam edip etmediğini öğretmek amacıyla düzenlenen iletilerde dil kanalı kontrol işlevinde kullanılır.

E.      Dilin Dil Ötesi işlevi:Dil bilgisi konularının ele alındığı metinlerde dilin dil ötesi işlevlerinden yararlanılır.

F.      Dilin Sanatsal İşlevi:imgeye ve kurmacaya dayalı edebî metinlerde dil sanatsal işlevde kullanılır.

 

30.  Düşsel (fantastik) anlatım türünün özelliklerinden beş tanesini yazınız.

  • Doğaüstü olayların anlatıldığı, hayal ürünü unsurlara dayanan anlatım türüdür.
  • Konu fantastik özelliklere sahiptir.
  • Zaman belirli ya da belirsizdir. Genellikle zaman ötesi boyutlara geçilir.
  • Mekân, günlük hayatta karşılaşılmayacak türdendir.
  • Hayal, varsayım, abartma ve kişileştirme gibi unsurlara sıkça yer verilir.
  • Daha çok, görülen ya da öğrenilen geçmiş zaman kipi kullanılır.
  • Kişiler olağanüstü özelliklere sahiptir.

 

31.  Aşağıdaki yargıları karşılarındaki kavramlarla eşleştiriniz.

1.

Savaş, göç, kahramanlık vb. konuların işlendiği, olağanüstü kahramanları olan anlatım türüdür.

A. Özgünlük

B. Özlülük

C. Sürükleyicilik

D.  İçtenlik

E. Yalınlık

F.  Duruluk

G. Tartışmacı Anlatım H. Öğretici Anlatım

J. Lirik Anlatım

K. Epik Anlatım

2,

Ders kitapları, ansiklopediler ve bilimsel yazılar bu anlatım türüyle oluşturulur.

3.

Cümlelerde gereksiz sözlere yer verilmemesi ve cümlelerin birden çok anlama geleme­yecek şekilde kullanılmasıdır.

4.

Az sözle çok şey anlatmaktır.

5.

Anlatımda merak duygusunun canlı tutulmasıdır.

 

1.

K

2.

H

3.

F

4.

B

5.

C

                       

 

32.  Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun ifadelerle doldurunuz.

  • Kişi betimlemelerine portre de denir.
  • Tartışmacı anlatım ile oluşturulan metinlerde savunulan ve karşı çıkılan görüşlere yer verilir.
  • Dilekçelerde adres, kâğıdın sol alt köşesine Yazılır.
  • Özel mektup, resmi mektup ve iş mektubu olmak üzere üç tür mektup vardır.
  • Zihinde tasarlanan ve gerçekleşmesi istenen düşsel ve hayali kurgulara imge denir.

 

33.  Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

A)  Türk Dil Kurumunun çalışmalarını takip ediyoruz

B)  Aziz Nesin Sokağı'ndaki tiyatro gösterisini izledik.

C)  Resmi gazetede yayımlanan yasalar yürürlüğe girdi

D)  Marmara Denizi'ndeki kirlilik giderek artıyor.

E)  Ali Öğretmenin sözleri herkesi ayağa kaldırdı.

 

"İyi oynayamadığımız için maçı kaybettik, diyordu genç futbolcu."

34.  Yukarıdaki cümlede aşağıda verilen ses olayların­dan hangisi yoktur?

A) Ünsüz değişmesi    B) Ünsüz benzeşmesi  C) Hece düşmesi

D) Daralma     E) Ünsüz düşmesi

 

35.  “Zihnimde tasarladığım fikirleri yakında yazıya dökeceğim." cümlesindeki anlatım bozukluğunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A)  Anlamca çelişen ifadeler

B)  Yanlış sözcük kullanımı

C)  Gereksiz sözcük kullanımı

D)  Mantık hatası

E)  Özne-Yüklem uyumsuzluğu

 

1. Aşağıdakilerden hangisi sanat metinlerinin özel­likleri arasında yer almaz?

A)  Tarihi aydınlatan belge niteliği taşır.

B)  Bu metinlerde estetik ön plandadır.

C)  Sezdirmek ve hissettirmek esastır.

D)  Yorumlanmaya açıktır.

E)  Edebiyat biliminin içerisinde yer alır.

 

2. Metinler; gerçeklikle ilişkileri, anlatım biçimleri, işlevleri ve yazılış amaçlarına göre nasıl gruplandırılır?

A)  Sanat metinleri - Öğretici metinler.

B)  Öğretici metinler - Anlatmaya bağlı metinler.

C)  Sanat metinler -  Göstermeye bağlı metinler.

D)  Anlatmaya bağlı metinler - Göstermeye bağlı metinler.

E)  Yazılı anlatıma bağlı metinler  - Sözlü anlatıma dayalı metinler.

 

3.  Aşağıdakilerden hangisi sanat metinleri arasında ver almaz?

A)  Coşku ve heyecanı dile getiren metinler.

B)  Anlatmaya bağlı edebî metinler

C)  Gazete çevresinde gelişen metinler

D)  Göstermeye bağlı edebî metinler

E)  Olay çevresinde gelişen edebî metinler

 

4.  Olay çevresinde gelişen edebî metinler hangi özelliklerine göre gruplandırılır?

A) Anlatma – Dinleme                       B) Okuma - Anlatma

C) Anlatma – Gösterme                      D) Gösterme - Seyretme

E) Okuma – Yorumlama

 

5.   Metinlerin sınıflandırılmasında aşağıdaki sorular dan hangisi ölçüt olamaz?

A)  Metnin yazılış amacı nedir?

B)  Metinde kullanılan anlatım türleri nelerdir?

C)  Kullanılan dilin işlevi nedir?

D)  Metnin gerçeklikle ilişkisi nedir?

E)  Metin hangi dönemde yazılmıştır?

 

6.  Aşağıdakilerden hangisi anlatmaya bağlı metin türlerinden değildir?

A) Öykü          B) Roman        C) Masal

D) Gezi                       E) Manzum hikaye

 

7.  Aşağıdakilerden hangisinde yazarın sanatsal üs­lubuna rastlanmaz?

A) Öykü                     B) Şiir           C) Roman

D) Haber yazısı         E) Trajedi

 

8.  Aşağıdaki metin türlerinden hangisinin yazılış amacı diğerlerinden farklıdır?

A) Anı             B) Biyografi    C) Fıkra

D) Günlük       E)Mektup

 

9.  Aşağıdakilerden hangisi anlatım özellikleri bakı­mından diğerlerinden farklı bir edebî metindir?

A) Öykü          B) Roman        C) Fabl

D) Masal         E) Efsane

 

10. Aşağıdakilerden hangisi mektup ile günlük türle rinin ortak özelliğidir?

A)  Yazılış amaçları   

B)  Anlatım biçimi ve planı    

C)  Gerçeklikle ilişkileri

D)  Anlatılan konuların özellikleri

E)  Yazılma sıklığı

 

11.Sararken anlımı yokluğun tacı

Gönülden silindi neşeyle acı

Kalbe muhabbetle buldum ilacı

Ben de müridinim işte Mevlânâ

Bu dörtlükte aşağıdakilerden hangisi yoktur?

A)  Ünsüz benzeşmesi           

B)  Ünlü düşmesi

C)  Ünsüz değişimi (yumuşaması)

D)  Büyük ünlü uyumuna aykırı sözcük       

E)  Ünlü daralması

 

12. Aşağıdakilerden hangisi ünlüyle başlayan bir ek aldığında hece düşmesine uğramaz?

A) Fikir           B) Şehir           C) Kabir          D) Onur           E) Ömür

 

13. Aşağıda verilen cümlelerin hangisinde ses düş­mesi yoktur?

A)  Onun bağrı zaten yaralıdır.

B)  Babam da bu akşam geliyor.

C)  Hasta sabaha kadar inledi.

D)  Burada oğlu onu savunuyor.

E)  Boğaziçi yalılarında geçti ömrüm.

 

14. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlü düşmesi örneklenmez?

A)  Ateş olmayan yerden, duman çıkmaz.

B)  Hayvan çiftlikleri şehrin dışına çıkarılmalı

C)  Son yıllarda teknoloji iyice ilerledi.

D)  Oğlumuzun başarısı, herkesi imrendiriyor.

E)  Bu ekler, ismin hal ekleridir.

 

15. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bo­zukluğu vardır?

A)  Bu ailenin nerede yaşadıklarını kimse bilmiyor.

B)  ikinci gelişinde burada daha çok kalacağını söy­lüyor.

C)  Bu konu hakkında daha fazla konuşmak istemi­yorum.

D)  Düşüncelerini gönderdiği uzun mektupta açıklı­yor.

E)  Olanlara herkesten çok, babası üzülüyor.

 

16. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bo­zukluğu vardır?

A)  En sevdiği şarkı çalınınca radyonun sesini açtı.

B)  Sonbahar gelince ağaçlar bütün yapraklarını dö­ker.

C)  Bu yaz, tatil için nereye gideceğine henüz karar vermemiş.

D)  Cüzdanında hiç para kalmadığını fark edince te­laşlandı.

E)  Üç saat süre boyunca ders çalışmış, artık çok yorulmuş.

 

17."Gerçeklik-öğretici" kavramları aşağıdaki edebî tür­lerden hangisine aittir?

A) Masal         B) Öykü          C) Manzume   D) Makale       E) Şiir

 

18. Aşağıda verilen edebî türler sanatsal ve öğretici metinler olarak gruplandırılırsa hangisi dışta kalır?

A) Fabl                        B) Makale       C) Gezi yazısı             D) Hatıra         E) Hikâye

 

19.Bir dil anlayışından dolayı daha ilk sayfalarda elim­den bıraktığım romanlar olmuştur. "Sen benim dilimi bırak da anlattıklarımı oku." diyemez hiçbir romancı, diyememelidir. Ben bir romanı, neyi anlattığı için değil, onu nasıl anlattığını merak ettiğim için okurum.

Böyle düşünen bir okurun roman karşısındaki tu­tumu için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A)  Okuyacağı kitabı seçmede belirli ölçütlerinin ol­duğu

B)  Üsluba önem verdiği

C)  Anlatım bozukluklarını hoş görmediği

D)  Konu seçiminde titizlik gösterdiği

E)  Başladığı her romanı bitirmediği

 

20. Aşağıdakilerden hangisi mektup türünün özellik­lerinden değildir?

A) Haber vermek        B) Bir sorunu tartışmak                      C) Bir yardım istemek

D) Bir kişiyi tanıtmak  E) Sevinç ya da üzüntü bildirmek

 

21. Örnek bir dilekçe yazınız.

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !

CEVAP ANAHTARI

1.

A

6.

D

11.

E

16.

E